Powrót do bloga
Programowanie

JSON dla początkujących — co to jest i jak używać w praktyce

Kompletny przewodnik po JSON: czym jest format JSON, składnia, typy danych, różnice JSON vs XML, zastosowania w API, walidacja i najczęstsze błędy.

Weboteka22 lutego 20264 min czytania

Czym jest JSON?

JSON (JavaScript Object Notation) to lekki format wymiany danych między serwerami i aplikacjami. Został stworzony jako alternatywa dla XML — prostszy, bardziej czytelny dla człowieka i łatwiejszy do parsowania przez maszyny.

Dzisiaj JSON jest de facto standardem w komunikacji API. Jeśli kiedykolwiek korzystałeś z aplikacji mobilnej która pobiera dane z serwera — prawdopodobnie dane te były przesyłane w formacie JSON.

Podstawowa składnia JSON

JSON składa się z par klucz-wartość i list. To tyle. Cała jego moc tkwi w prostocie.

Przykład podstawowego JSON - obiekt z informacjami o osobie zawiera imię nazwisko wiek aktywny i email jako pary klucz-wartość.

Zasady składni: Dane są organizowane w pary klucz-wartość oddzielone przecinkiem. Klucze muszą być w cudzysłowach podwójnych. Wartości mogą być różnych typów. Struktura zamknięta w nawiasach klamrowych.

Typy danych w JSON

JSON obsługuje tylko 6 typów danych: String (ciąg znaków w podwójnych cudzysłowach), Number (liczby całkowite i dziesiętne), Boolean (true lub false), Array (uporządkowana lista wartości), Object (kolekcja par klucz-wartość) i null (brak wartości).

JSON vs XML

Przed JSON-em dominował XML. JSON jest mniejszy o 20-30% znaków, bardziej czytelny dla programistów, szybszy do parsowania, ma wbudowane typy danych i JavaScript natywnie go obsługuje. Dlatego zdominował REST API.

Zastosowania JSON w praktyce

  1. REST API — komunikacja serwer-klient. Gdy aplikacja mobilna pobiera dane z serwera, wymiana zazwyczaj odbywa się w formacie JSON.

  2. Konfiguracja projektów programistycznych. package.json w Node.js, tsconfig.json w TypeScript — JSON jest standardem dla plików konfiguracyjnych.

  3. Przechowywanie ustawień aplikacji. Bazy danych, porty, klucze API — wszystko w JSON.

  4. Eksport danych z baz danych. MongoDB i Firebase używają JSON jako natywnego formatu dokumentów.

Najczęstsze błędy w JSON

Błąd 1: Przecinek na końcu. JSON nie akceptuje przecinka po ostatnim elemencie — usuń go.

Błąd 2: Pojedyncze cudzysłowy. JSON wymaga podwójnych cudzysłowów, nie pojedynczych.

Błąd 3: Komentarze w JSON. JSON nie obsługuje komentarzy. Jeśli potrzebujesz komentarzy użyj JSON5 lub JSONC.

Błąd 4: Brakujące cudzysłowy wokół kluczy. Każdy klucz musi być w cudzysłowach.

Błąd 5: Undefined jako wartość. Użyj null zamiast undefined.

Narzędzia do pracy z JSON

Gdy otrzymujesz zminifikowany JSON z API jest nieczytelny. Użyj formattera JSON aby go czytelnie sformatować. Formatter także waliduje składnię — jeśli JSON ma błąd narzędzie pokaże dokładnie gdzie.

Często potrzebujesz eksportować dane JSON do Excela. Użyj konwertera JSON na CSV aby przekształcić struktury danych.

Bezpieczeństwo JSON

Nigdy nie parsuj JSON z niezaufanych źródeł bez walidacji. Zawsze sprawdzaj typy danych i używaj prepared statements dla zapytań do bazy danych. W JavaScript unikaj przypisywania niezaufanych danych do prototypów.

FAQ

Czy JSON może zawierać funkcje? Nie. JSON to tylko format danych nie kodu. Nie może zawierać funkcji, klas ani Date objects.

Jaka jest różnica między JSON a JavaScript object? JavaScript object to kod w pamięci. JSON to string (tekst). Aby przekonwertować obiekt JS na JSON użyj JSON.stringify(). Aby przekonwertować JSON na obiekt użyj JSON.parse().

Czy JSON obsługuje komentarze? Nie, standardowy JSON nie obsługuje komentarzy. Istnieją warianty jak JSON5 i JSONC które dodają komentarze ale nie są kompatybilne ze wszystkimi parserami.

Czy mogę używać emoji w JSON? Tak. JSON obsługuje Unicode więc emoji działają. Jednak uważaj na encoding (zawsze UTF-8).

Jak zacząć pracę z tematem: json dla początkujących — co to jest i jak używać w praktyce? Najpierw zbierz dane wejściowe i upewnij się, że są aktualne. Potem wykonaj obliczenie krok po kroku i porównaj wynik z prostym przypadkiem kontrolnym.

Podsumowanie

JSON to najprostszy i najpopularniejszy format wymiany danych w web developmencie. Składnia: Pary klucz-wartość, klucze w podwójnych cudzysłowach. Typy danych: String, number, boolean, array, object, null. Walidacja: Użyj formattera JSON przed wysłaniem do API. Bezpieczeństwo: Zawsze waliduj dane z niezaufanych źródeł.

Jeśli dopiero zaczynasz programować opanowanie JSON to jeden z pierwszych kroków. Jest wszędzie — w API konfiguracjach bazach danych. Zacznij od formatowania JSON aby zobaczyć strukturę danych a potem eksperymentuj z parsowaniem w swoim ulubionym języku.

Kroki uzupełniające

Krok 1

Wykonaj ten krok sekwencyjnie i zweryfikuj wynik przed przejściem dalej.

Krok 2

Wykonaj ten krok sekwencyjnie i zweryfikuj wynik przed przejściem dalej.

Krok 3

Wykonaj ten krok sekwencyjnie i zweryfikuj wynik przed przejściem dalej.

Ważne

Zawsze weryfikuj dane wejściowe przed wykonaniem obliczeń.

Uwaga

Wynik zależy od poprawności założeń oraz aktualnych danych źródłowych.

Wskazówka

Zapisz użyte parametry, aby łatwo odtworzyć wynik w przyszłości.

Powiązane narzędzia

Skorzystaj z poniższych narzędzi, aby szybciej wykonać opisane działania:

Udostępnij artykuł

Powiązane narzędzia

Powiązane artykuły